Najważniejsze zalety stosowania wapna w uprawach rolniczych

Uprawa roślin rolniczych to złożony proces, który wymaga ogromnej wiedzy. Tradycyjna uprawa roślin rolniczych stawia czoła różnego rodzaju wyzwaniom, aby zapewnić prawidłowe plony. Odpowiednie warunki środowiskowe mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia udanych upraw. Jakość gleby jest kluczowym elementem udanej uprawy roślin. Zdrowie upraw w dużej mierze zależy od równowagi poziomu pH w glebie. Kiedy gleba staje się zbyt kwaśna – lub inaczej mówiąc ma niższy poziom pH – tworzy toksyczne środowisko dla upraw. Kwaśna gleba powoduje poważne niedobory składników odżywczych dla upraw wskutek ich niskiej przyswajalności, co skutkuje niższymi plonami. Z tego powodu istotne jest aby stale monitorować poziom pH w glebie i w miarę potrzeb stosować wapnowanie. Szacuje się, że około 40% pól uprawnych jest kwaśnych i wymaga wapnowanie. Z praktyki w naszym laboratorium wynika, że niemal 70% próbek gleby trafiających do badań wykazuje zbyt niskie pH. Naturalna kwasowość gleby będzie różna w zależności od regionu. Niektóre gleby są piaszczyste, inne bardziej gliniaste. Zależy to od klimatu i różnych właściwości regionów uprawnych. Dodatkowo, specyficzna historia rolnictwa i poziom agrotechniki na danym obszarze czy w danym gospodarstwie może również determinować poziom kwasowości.

Dlaczego odpowiednie pH jest ważne?

Większość makroskładników jest dostępna dla roślin w ściśle określonym pH gleby wahającym się od 6,5 do 8. Uzyskanie odpowiedniego pH gleby wiąże się nie tylko z bardziej efektywnym wykorzystaniem przez roślinę nawozów, ale także z uruchomieniem naturalnych obecnych w glebie a trudnodostępnych dla roślin minerałów. Zarówno azot, fosfor, potas jak i siarka są efektywnie pobierane przez rośliny w warunkach pH powyżej 6-6,5. Podobnie sprawa ma się z mikroskładnikami, spośród których jedynie żelazo i mangan pobierane są także w niższym pH.Rośliny można podzielić na te bardzo wrażliwe na kwaśną glebę, średnio wrażliwe i odporne. Do pierwszej grupy roślin, które najsilniej reagują na zakwaszenie gleby można zaliczyć pszenicę, jęczmień, rzepak, kukurydzę, buraki, soję, koniczynę, bobik i liczne warzywa jak kapusta, seler, cebula, czosnek, bób. Rośliny średnio-wrażliwe to żyto, owies, ziemniaki, słonecznik, len, a z warzyw marchew i pomidory. Z kolei jako rośliny odporne na niskie pH można wskazać grykę, łubin i saradelę.

Wreszcie kwasowość gleby jest ściśle związana z zawartością materii organicznej w glebie oraz biologicznymi procesami przekształcającymi tą materię. Przy niedoborach azotu w glebie mikroorganizmy przekształcające słomę w substancje próchnicze muszą pracować intensywniej i niejako zmuszone są do wiązania azotu z powietrza. Diazotrofy, bakterie odpowiedzialne za ten proces, są wrażliwe na niskie pH gleby jak również czynnikiem ograniczającym ich aktywność jest niska dostępność wapnia, magnezu i molibdenu. Wiele badań wskazało, że zastosowanie węglanów wapniowo-magnezowych na rozdrobnioną słomę nie tylko przyspieszyło proces jej rozkładu ale również pozwoliło uzyskać dodatkowe 15-25 kg/ha azotu wskutek jego asymilacji z powietrza. Intensywne rolnictwo i zminimalizowane zmianowanie prowadzi do zubożenia bioróżnorodności mikroorganizmów w glebie, co w konsekwencji zaburza proces wytwarzania materii próchniczej. Zjawiska te skutkują w niższej żyzności gleby. Aby zachować wysokość plonów stosuje się wówczas intensywne nawożenie mineralne w tym nawożenie azotem, co może powodować postępujące zakwaszanie gleby. Obserwujemy wówczas efekt błędnego koła, bowiem niższe pH to słabsza dostępność pierwiastków (czyli dalsze zwiększanie nawożenia) oraz coraz bardziej zaburzone życie biologiczne gleby i tworzenie materii organicznej.

Rodzaje wapna do upraw rolniczych.

Wapno rolnicze występuje w kilku stanach: tlenki, wodorotlenki, krzemiany lub węglany. Są to formy magnezu lub wapnia, które neutralizują poziom pH w glebie. Sam wapń i magnez nie zneutralizują poziomu pH. Dopiero gdy zostaną zastosowane w tych formach, posłużą do obniżenia kwasowości gleby. Każda z tych form dedykowana jest do odmiennych potrzeb gleby, które to potrzeby powinny zostać zidentyfikowane w analizie laboratoryjnej gleby. Wapno tlenkowe jest wapnem dającym najszybsze efekty odkwaszające. Niestety, jego szybkie działanie może mieć także negatywne skutki. Wynikiem reakcji tlenku wapnia z wodą jest silnie żrący wodorotlenek wapnia. Dlatego też należy unikać używania tego wapna pogłównie lub w krótkim okresie przed siewem. W takim przypadku wschody czy rozwój roślin mogą zostać poważnie zaburzone. Ponadto tlenek wapnia wpływa na życie mikroorganizmów w glebie, zarówno tych „dobrych mikroorganizmów” powodujących powstawanie próchnicy czy wiążących azot z powietrza, jak i groźnych patogenów wywołujących chociażby kiłę kapusty. Ten rodzaj wapna wskazany jest na gleby ciężkie i zbite, bowiem dodatkowym walorem stosowania tlenku wapnia będzie rozluźnienie nieodpowiedniej struktury gleby. Drugi najczęściej stosowany produkt wapniowy to wapno węglanowe. Jego działanie jest wolniejsze, ale bezpieczniejsze. Rozpuszczalność wapna węglanowego jest także mniejsza w roztworze glebowym, dlatego należy się upewnić, że nawóz jest wystarczająco zmielony, a jego reaktywność jest wysoka. Dużą popularnością cieszą się także dolomity. Wapno dolomitowe zawiera dodatkowo związki magnezu, przez co można w prosty i tani sposób podnieść zasobność gleby w ten pierwiastek. Gleba jest „organizmem” bardzo złożonym, w którym poszczególne procesy i właściwości wpływają jeden na drugi. Jednym z kluczowych parametrów gleby jest pH – utrzymanie właściwego odczynu pH gleby jest warunkiem niezbędnym do zachowania prawidłowego funkcjonowania procesów biologicznych i chemicznych w glebie.

Laboratorium SajTom Light Future oferuje zarówno badania pH gleby, badania zasobowości w składniki mineralne jak i analizę głównych parametrów wapna rolniczego. https://www.sajtom.pl/badania-gleby/

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

22 − 14 =